Wyszukaj lekarza

z bazy ponad 100 tys. specjalistów

Borelioza – objawy i leczenie

Kategoria | Zdrowie
Borelioza – objawy i leczenie

Borelioza – jakie są objawy choroby?

Borelioza jest przenoszona przez kleszcze i wywoływana przez krętki Borrelia burgdorferi lub gatunki pokrewne. Choroba ma przebieg fazowy (co znaczy, że wraz z czasem jej trwania dołączają się zwykle nowe objawy, typowe dla danego stadium) oraz wielonarządowy - w swoim przebiegu zajmuje skórę, układ stawowy, układ nerwowy oraz serce.

Lato - szczególnie niebezpieczny okres

Najczęściej do zachorowań dochodzi w miesiącach letnich, co związane jest ze spędzaniem czasu w otoczeniu przyrody, gdzie kleszcz czeka zwykle na swojego żywiciela. Największe niebezpieczeństwo zakażenia w Polsce występuje na terenach Białowieży, województwa podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, Suwalszczyzny. Choroba dotyczy najczęściej pracowników leśnych i zbieraczy runa leśnego, co związane jest z przebywaniem na terenach leśnych, choć kleszcze obecne są również w parkach i ogrodach.

Przebieg choroby

W typowym przebiegu wyróżnia się trzy stadia choroby, jednak możliwe jest wzajemne ich nakładanie się. Istotne jest, że właściwa antybiotykoterapia, wdrożona na początkowym etapie choroby zapewnia wyleczalność (z ponad 90% skutecznością) i nie dochodzi wówczas do rozwoju późnych etapów choroby.

Stadium wczesne ograniczone
W tym stadium występują objawy skórne oraz objawy grypopodobne. Rumień wędrujący, który pojawia się w miejscu ukąszenia przez kleszcza (zwykle w okresie do 30 dni od ukąszenia). Zmiana ma postać czerwonego okręgu, który szybko poszerza się ku obwodowi. Zmiana nie boli i nie swędzi. Pojawienie się rumienia wędrującego jest równoznaczne z rozpoznaniem boreliozy i jest wskazaniem do wdrożenia antybiotykoterapii.

Chłoniak limfocytowy skóry (nazwa jest nieco myląca, ponieważ nie jest to nowotwór, a jedynie przypomina go swoim wyglądem) jest mniej typową dermatologiczną manifestacją choroby. Ma postać sinoczerwonego, miękkiego guzka, który pojawia się w miejscu ukąszenia kleszcza (często na płatku usznym, w okolicach brodawki sutkowej lub moszny). W przeciwieństwie do rumienia wędrującego, pojawienie się tej zmiany nie jest równoznaczne z rozpoznaniem boreliozy i wymaga zwykle dalszej diagnostyki (w tym biopsji).
Objawy grypopodobne (np. stan podgorączkowy, bóle mięśniowe, poczucie rozbicia) często towarzyszą skórnym objawom boreliozy, zwłaszcza w początkowym jej stadium. Są to objawy niecharakterystyczne i nie są podstawą do rozpoznania boreliozy.

Stadium wczesne rozsiane
Ten etap choroby rozwija się zwykle po kilku tygodniach - latach od momentu zakażenia. Może dochodzić do zapalenia stawów, zapalenia mięśnia sercowego (co objawia się najczęściej zaburzeniami rytmu serca), zajęcia ośrodkowego i/lub obwodowego układu nerwowego. Neuroborelioza może sprawiać trudności diagnostyczne ze względu na różnorodność przebiegu klinicznego - począwszy od bólów głowy, na niedowładzie nerwów czaszkowych skończywszy.

Stadium późne
Ten etap choroby pojawia się najczęściej dopiero po kilku latach trwania choroby, zwykle uprzednio nierozpoznanej. Mogą być obecne charakterystyczne zmiany skórne w postaci przewlekłego zanikowego zapalenia skóry kończyn. Pierwszym objawem są zwykle czerwono-niebieskie przebarwienia dystalnych części kończyn (tj. dłoni i stóp), później dochodzi do znacznego ścieńczenia skóry w tych miejscach. Zmiana dotyczy najczęściej miejsca, w którym w początkowym etapie choroby występował rumień wędrujący. W stadium późnym, podobnie jak w stadium wczesnym rozsianym mogą występować objawy ze strony układu stawowego i układu nerwowego.

Diagnostyka

Poza wspomnianym rumieniem wędrującym, który daje podstawę do rozpoznania choroby (bez dodatkowych badań laboratoryjnych), w pozostałych przypadkach występowanie objawów nasuwających podejrzenie boreliozy wymaga potwierdzenia badaniami serologicznymi (które wykrywają przeciwciała przeciwko bakterii). Materiałem do badań serologicznych jest krew, a w przypadkach neuroboreliozy także płyn mózgowo-rdzeniowy pobrany poprzez nakłucie lędźwiowe.

Leczenie

Leczenie boreliozy polega na antybiotykoterapii. Czas leczenia uzależniony jest od stadium choroby. Zdarza się, że występują nawroty choroby, wymagające ponownego leczenia. W późnych stadiach choroby, leczenie przyczynowe bywa nieskuteczne i postępowanie polega wówczas na stosowaniu leków łagodzących objawy choroby. Szczepionka przeciwko boreliozie nie istnieje.

W przypadku podejrzenia zachorowania na boreliozę koniecznie skontaktuj się ze swoim lekarzem rodzinnym.

zobacz inne artykuły

Na naszym forum

Podyskutuj na forum o tym artykule

Komentarze

Wyszukaj swojego lekarza